Slimmer in vastgoed

Wie in Vlaanderen een woning koopt, krijgt al snel te maken met twee cruciale elementen: het EPC-attest en de renovatieplicht. Sinds 2023 geldt een verplichting om woningen met een lage energiewaarde op te waarderen binnen vijf jaar. Maar welke werken zijn nodig, welke subsidies bestaan er (of niet langer), en waar moet je als koper extra op letten?

Wat is een EPC?

Het Energieprestatiecertificaat (EPC) is een officieel document waarin de energie-efficiëntie van een woning wordt aangegeven.

• De score wordt uitgedrukt in kWh/m² per jaar.
• Labels lopen van A+ tot F, waarbij:
    • A+ / A = zeer energiezuinig
    • B = goed
    • C = gemiddeld
    • D = onder het gemiddeld niveau
    • E / F = zwak

Als potentiële koper moet je het EPC-attest te zien krijgen vóór je het compromis tekent, zodat je een inschatting kunt maken van toekomstige energiekosten en (verplichte) renovaties.

Renovatieplicht in Vlaanderen sinds 2023

Sinds 1 januari 2023 geldt in Vlaanderen de renovatieplicht voor residentiële gebouwen waarvan het EPC-label E of F is.

Belangrijke punten

• Koop je een woning met EPC E of F? Dan moet je binnen 5 jaar minstens label D realiseren.
• Dit geldt zowel voor vrijstaande woningen als voor appartementen (in overleg met de VME).
• Na de overgangstermijn riskeer je administratieve boetes tot duizenden euro’s als je niet voldoet.
• De regels zijn ingevoerd in het kader van Vlaanderen’s beleid richting klimaatneutraliteit en energie-efficiëntie tegen 2050.

Welke renovatiewerken zijn vaak nodig?

Om je woning van een zwak energie-label naar minstens label D te krijgen, zijn vaak meerdere aanpassingen nodig. Hier zijn de meest voorkomende:

• Dakisolatie — veel winst te halen in oude woningen.
• Hoogrendementsbeglazing (HR-glas) — vaak een must om warmteverlies te beperken.
• Muurisolatie en vloerisolatie — vaak onderbenut, maar efficiënt in energiebesparing.
• Nieuwe verwarmingsinstallatie — denk aan condensatieketel, warmtepomp of hybride systemen.
• Ventilatiesysteem — zorgen voor goede luchtkwaliteit én energiezuinigheid.
• Zonnepanelen of warmtepompen — optioneel, maar zeer nuttig om verder op te scoren.

Kosteninschatting en meerwaarde

Renovatiekosten variëren sterk, afhankelijk van de schaal en de staat van de woning.

• Kleine ingrepen (zoals ramen vervangen) kunnen enkele duizenden euro’s kosten.
• Grote energetische renovaties (dak, muren, verwarmingssysteem) kunnen oplopen tot tienduizenden euro’s.

Maar let op: een betere EPC-score verhoogt de marktwaarde van de woning en verlaagt je energiefacturen.

Premies, steunmaatregelen en afschaffing van de VerbouwPremie

Vlaanderen biedt diverse steunmechanismen voor energierenovaties, al verandert er wel wat in het begrotingsakkoord 2026.

Huidige premies en steun

• Mijn VerbouwLening: een gunstige lening (tot € 60.000) voor energetische verbeteringen (onder voorwaarden).
• Verlaagd btw-tarief (6 %): voor renovatiewerken aan woningen ouder dan 10 jaar.
• Premies via netbeheerders: soms subsidies voor isolatie, ventilatie, zonnepanelen.

Let op: afschaffing VerbouwPremie in 2026

Belangrijk nieuws: de VerbouwPremie (voorheen een veelgebruikte subsidie voor isolatie, ramen, verwarming) wordt in het nieuwe begrotingsakkoord 2026 afgeschaft voor wie meer dan €42.340 verdient als alleenstaande, of €59.270 als koppel. Per kind ten laste wordt de grens opgetrokken met €4.320. Voor toekomstige renovaties geldt dus dat je geen beroep meer kunt doen op deze premie — je moet je plannen daar op afstemmen.

Ook de EPC-labelpremie wordt vanaf 2026 volledig afgeschaft. Met deze premie kreeg je €5000 tot €7000 terugbetaald als je het EPC label van je woning drastisch kon verbeteren, maar deze verdwijnt dus voor alle inkomstencategorieën.

Praktisch stappenplan voor kopers

Hier is een beknopt stappenplan voor wie een woning wil kopen met een mogelijk lage EPC-score:

1. Bekijk het EPC-attest vóór je een bod uitbrengt.
2. Raming van renovatiekosten meerekenen in je budget.
3. Werk in volgorde en begin met de werken die het meest resultaat opleveren: start met dak, gevel, ramen, verwarmingssysteem.
4. Plan de werken binnen de 5-jaren termijn om te voldoen aan de renovatieplicht.
5. Bewaar alle facturen en documenten — je hebt ze nodig voor controle of je postinterventiedossier.

Dus..

De combinatie van EPC en renovatieplicht maakt vastgoed kopen in Vlaanderen extra complex, maar niet onoverkomelijk. De afschaffing van de VerbouwPremie in 2026 betekent dat je je plannen goed moet timen. Met een slimme aanpak en realistische begroting kun je je woning energiezuiniger maken én voldoen aan de wettelijke verplichtingen, terwijl je meteen ook een mooie meerwaarde creëert.